Borsada Enflasyonu ve Endeksi Yenen Hisseler Nasıl Bulunur?

Borsada hem enflasyonu hem de Borsa İstanbul'u geride bırakan hisseleri seçmek kulağa zor geliyor, değil mi? Ama aslında bunun kolay bir yolu var. Gel, sana bu videoda anlattığım sırrı blog yazımda da göstereyim!

Borsada hepimiz endeksi yenmek isteriz, değil mi? Ama Türkiye gibi enflasyonun yüksek olduğu bir ülkede asıl mesele, sadece endeksi değil, enflasyonu da geride bırakmak! Geçen yıl portföyün %30 getirdiyse ama enflasyon %50 olduysa, maalesef reel anlamda para kaybetmişsindir. İşte bu yüzden, bizim için önemli olan sadece yükselen değil, bize reel getiri sağlayan bir portföy oluşturmak.

Bugün sana, tam da bu amaca hizmet eden, aktif yönetilen bir model portföyü ve bu portföyü oluşturan mantığı anlatacağım. Hem kendi finansal okuryazarlığını artıracak, hem de paranı nasıl daha akıllıca değerlendirebileceğini göreceksin. Hazır mısın, hadi başlayalım!

Enflasyon Canavarı ve Borsa İstanbul Mücadelesi

Yüksek enflasyonlu ekonomilerde, en büyük hedefimiz her zaman enflasyonun üzerinde bir getiri yakalamaktır. Tabii, bazen birkaç ay enflasyonun altında kalabilirsin, bu çok doğal. Ama 5 yıllık, 10 yıllık gibi uzun vadeli dönemlere baktığımızda, portföyümüzün kesinlikle hem enflasyonu hem de Borsa İstanbul'u geçmesini bekleriz. Eğer geçemiyorsak, o zaman neden kendimiz hisse seçmekle uğraşalım ki, değil mi? Zaten ortalama bir fon da aynı işi yapar.

Beni takip edenler bilir; ben her zaman finansal okuryazarlığı düşük olan, borsaya yeni giren ya da yeterli zamanı olmayan arkadaşlara fon ve ETF'leri tercih etmelerini öneririm. Ama bu, kendi portföyünü oluşturmayacaksın demek değil. Aksine, eğer finansal okuryazarlığını artırmak, küçük bir portföyde kendini denemek ve kendi seçtiğin hisselere yer vermek istersen, doğru yerdesin! Çünkü fonlara para yatırsak bile, bir fon yöneticisinin neden bazı hisseleri aldığını, bazılarını çıkardığını anlamak için bizim de bu işin tozunu yutmamız, biraz tecrübe edinmemiz gerekiyor.

[!bilgi]

Enflasyon üzerinde getiri demek, paranızın alım gücünü koruması ve artırması demektir. Örneğin, %50 enflasyon olan bir yılda, %30 getiren bir yatırım aslında sizi %20 fakirleştirmiş olur. Bu yüzden reel getiriye odaklanmak çok önemli.

Endeksi Yenmek Neden Bu Kadar Zor?

Dedik ki, endeksin üzerinde getiri elde etmek lazım. Peki, neden birçok yatırımcı BIST 100'ün altında kalıyor? Açıkçası, BIST 100'ü geçmek ve enflasyonu yenmek öyle çok kolay şeyler değil. Türkiye'deki birçok yatırımcı maalesef endeksin bile altında bir performans sergiliyor. Bunun en büyük sebebi ne biliyor musun? Çoğu zaman doğru hisseye değil, en çok konuşulan hisseye, en popüler fona koşuyoruz. Sosyal medyada ne dönüyor, etraftan hangi hisseyi duyuyorsun, hangisi en yüksek trendi gösteriyor... Hep oraya atlamak istiyoruz.

Bu yüzden de hep şu soruyu soruyoruz: "Hangi hisse gidebilir?", "Hangi hisse yükselebilir?". Ama asıl doğru soru bu değil. Doğru soru şudur: "Bu şirket neden gitsin?" Sebepleri ne? Karlılığı mı artıyor? Bilançosu mu güçlü geldi? Sektörü mü avantajlı? Yoksa ederinin altında mı fiyatlanıyor? Belki de bambaşka bir hikayesi mi var? İşte bunlara bakmamız gerekiyor.

BIST 100'e bakıp "Endeksi yendim!" demek de biraz tartışmalı bir konu. Neden mi? Çünkü BIST 100'ün içine girdiğimizde, senelerdir bankacılık sektörünün payının çok yüksek olduğunu görüyoruz. Geçtiğimiz 20 yıla bakarsak, bazı dönemlerde endeksin yarısı banka hisselerinden oluşuyordu. E haliyle, eğer bankacılık sektörü gitmiyorsa, dolar bazlı BIST 100 de yerinde sayıyor demektir. Bu yüzden BIST 100 ile kendimizi kıyaslamak her zaman çok mantıklı olmayabilir. Serkan Ünal Hoca'nın da bu konuda çok güzel çalışmaları var. Kendisiyle kanalımda yaptığım sohbetlerde de anlatmıştık.

Hatta Serkan Hoca'nın yaptığı bir çalışmada, Borsa İstanbul'daki ilk 100 şirkete eşit dağılımlı bir yatırım yaptığında, BIST 100 grafiğinden çok daha yüksek bir performans gösterdiğin ortaya çıkıyor. Belki de Amerika'daki S&P 500 gibi endeksleri ölçüt almak daha doğru. Çünkü S&P 500'ü yenmek gerçekten çok zor. Dünyadaki fonların %80'inden fazlası S&P 500'ün yıllık getirisini geçemiyor!

Borsa İstanbul'u ve Enflasyonu Yenen Model Portföyler

Şimdi gelelim asıl konuya: Borsa İstanbul'u yenen, enflasyonu yenen bir portföy nasıl olmalı? Ve bunu yaparken, finansal okuryazarlığımızı artırırken bir yandan da para kaybetme riskimizi nasıl azaltabiliriz? Her ay hangi hisselerin portföye girip çıktığını nasıl görebiliriz? İşte cevabı:

InvestingPro gibi platformlar, bu konuda bize inanılmaz bir kolaylık sağlıyor. Farklı model portföyler var ve bunları istediğin gibi kopyalayabiliyorsun. Mesela, "Enflasyonu Yenin", "Teknoloji Devleri", "S&P 500'ü Geride Bırakın" gibi hem dünya borsalarından hem de Türk borsasından birçok hazır portföy bulabiliyorsun. Benim en çok ilgimi çeken "Enflasyonu Yenen Portföy" oldu.

Bu portföyler her ay başında güncelleniyor ve genellikle 20 hisse içeriyor. Temmuz başında yenilenen bu portföydeki hisselere bakarsak, bazıları eklenmiş, bazıları çıkarılmış. Ve en güzeli, tüm bu ekleme/çıkarma sebeplerini sana gösteriyorlar! Bu, senin de finansal okuryazarlığını geliştirmek için harika bir fırsat.

[!ipucu]

Kendi başına hisse seçmeye yeni başlıyorsan, bu tür model portföylerin mantığını incelemek, hisse seçim kriterleri hakkında sana çok değerli bir yol gösterir. Neden bu hisse eklendi, neden diğeri çıkarıldı? Cevaplar sana ders niteliğinde bilgiler sunar.

InvestingPro'nun "Enflasyonu Yenen Portföy"ü Ne Kadar Getirmiş?

Bu portföyün ne kadar başarılı olduğunu rakamlarla görelim:

Gördüğün gibi, son bir yılda BIST 100'ü neredeyse ikiye katlamış. Son 5 yıla baktığımızda ise %24.480'lik bir getiri ile BIST 100'ün çok ama çok üzerinde bir performans sergilemiş. Bu, birçok profesyonel fonun bile üzerinde bir getiri demek. Mesela, ben bazı fonlarla kıyasladım, İstanbul Portföy'ün bir fonu 5 yıllık %1900 getirmiş ki bu da harika bir rakam, ama bizim model portföyümüz onu bile geride bırakmış!

Şöyle bir hayal et: Eğer 5 yıl önce bu portföye 10.000 lira yatırsaydın, şu an 250.000 liran olurdu. Eğer 100.000 lira yatırsaydın, bugün 2.5 milyon liralık bir portföyün olurdu. Bence 5 yıl için gayet güzel bir rakam, değil mi?

Hisseler Neden Ekleniyor, Neden Çıkarılıyor?

Bu model portföyün her ay güncellendiğini söylemiştim. Peki, hangi hisse neden ekleniyor veya çıkarılıyor? İşte bu kısım, senin de hisse seçim mantığını geliştirmene yardımcı olacak en kritik yerlerden biri. Mesela, Halk GYO %63 kârla portföyden çıkarılmış. Neden mi? Çünkü model, "daha güçlü alternatifler belirlemiş" ve Halk GYO'nun kazançları negatife dönmüş, çeyreklik gelirleri %75 düşmüş. Yani, sırf kâr ettik diye bir hisseyi sonsuza kadar tutmak zorunda değilsin; temel veriler bozulmaya başladığında vedalaşmak gerekiyor.

Bir örnek de eklenen hisselerden verelim: ICBC Bankası. Neden eklenmiş? İş büyümesi, hisse senedi momentumu ve sağlam finansal istikrarı nedeniyle. Geçtiğimiz yıl %50'nin üzerinde büyümüş, çeyreklik büyümesi %500'ü aşmış. Bu tür platformlar, hem temel hem teknik analizlere hem de haber akışına bakarak sana bu sebepleri sıralıyor. Bu sayede, sen de bu mantığı anlayıp kendi hisse seçimlerinde uygulayabilirsin.

[!dikkat]

Bu tür model portföyler bile bazen zararla hisse çıkarabilir. Hiçbir yatırım aracı "alim" değildir ve her zaman %100 başarılı olamaz. Önemli olan, uzun vadede genel performansın Borsa İstanbul ve enflasyonun üzerinde kalmasıdır.

Her Hissenin Detaylı Analizi Parmaklarının Ucunda

Bu platformlara girdiğinde, sadece model portföyleri görmekle kalmıyorsun, aynı zamanda her bir hissenin tüm temel verilerine de ulaşabiliyorsun. Platform, birden fazla (12-13 farklı) metodu bir araya getirerek hissenin adil değerini hesaplıyor. Yani tek bir modele göre "adil" ya da "değil" demiyor. Bu sayede, bir hissenin ederinin altında mı, yoksa üzerinde mi fiyatlandığını daha net anlayabiliyorsun. Bazen bir hisse aşırı değerli görünse de, tıpkı Apple ya da Microsoft gibi, uzun yıllar boyunca değerinin üzerinde fiyatlanmaya devam edebilir.

Bir hisseye tıkladığında, şirketin profilini özet şekilde görebilirsin. Özellikle vaktin azsa, çalışıyorsan ve yeterli zaman ayıramıyorsan, bu özet raporlar sana çok büyük fayda sağlar. Mesela Ülker'e bakalım: Analistler bu yıl satışlardan büyüme bekliyor, hisse RSI'ye göre aşırı satış bölgesinde, değerlemesi güçlü serbest nakit akışı verimine işaret ediyor, düşük F/K oranı var, yüksek temettü ödüyor, likit varlıkları kısa vadeli borçlarının üzerinde... Bunların hepsi tek bir raporda özetlenmiş oluyor. Hatta Investing modellerine göre 129 lira adil değer biçilmişken, güncel fiyatı 99 lira görünüyor. Yani hala ederinin altında fiyatlanmış. Analist hedefleri de oldukça yukarıda.

Bu sayede sen de kendi beğendiğin hisseleri bu platformda aratarak, Investing modelinin ona kaç lira fiyat biçtiğini, hangi güçlü ve zayıf yönleri olduğunu kolayca görebilirsin. Örneğin, Sahol için 102 lira adil değer biçilmişken, güncel fiyatı 98 liraysa, ederine yakın diyebiliriz. Eğer bir bilançoyu okudun ama emin olamadın, bir de buradan baktın, kendi notlarını platformdaki bilgilerle kıyasladın... Bu, büyük hatalar yapmanı engelleyebilir.

Ünlü Yatırımcıların Portföyleri ve Teknoloji Devleri

Bu platformların sunduğu bir diğer harika özellik de ünlü yatırımcıların ve fonların portföylerini inceleyebilmek, hatta kopyalayabilmek! Mesela Warren Buffett'ın 29 farklı varlığa yatırım yaptığını görebilirsin. 3 yıllık dolar bazlı getirisi %72 civarında. İçine girdiğinde, Buffett'ın hangi hisselere (Apple, American Express, Coca-Cola gibi) yatırım yaptığını, bunların portföydeki paylarını görebiliyorsun. Hatta son 5 yıldaki performansı S&P 500'ü bile geride bırakmış! S&P 500 %80 getirirken, Buffett'ın portföyü %110'un üzerinde getirmiş.

Bill Gates'in varlık fonunu, hatta Ray Dalio gibi dünya çapında ünlü bir portföy yöneticisinin portföyünü bile buradan takip edip kopyalayabiliyorsun. Eminim Ray Dalio'yu duymuşsundur, muazzam bir portföy yöneticisidir ve kitapları da vardır (Bu arada, sevgili Okan Alpay da kanalımda Ray Dalio'dan çok etkilenerek faydalandığını söylemişti). Bu portföyleri tek tıkla kendi takip listene ekleyip anında izlemeye başlayabilirsin. Bu, finansal üstatların neye yatırım yaptığını görmek ve onların mantığını anlamak için paha biçilmez bir fırsat.

[!ozet]

Ünlü yatırımcıların portföylerini incelemek, onların stratejilerini anlamana ve kendi yatırım felsefeni oluşturmana yardımcı olur. Bu, sadece hisse kopyalamak değil, aynı zamanda onların düşünce yapısını öğrenmektir.

Yapay Zeka Desteği ile Finansal Analiz (Wen AI)

Şimdi gelelim bu platformun gerçekten oyun değiştirici özelliğine: Wen AI! Bu, finans tabanlı özel bir yapay zeka. Yani bildiğin ChatGPT gibi değil, tamamen finansal analizler ve veriler için tasarlanmış. Pro Plus aboneliğinde 500 kredi verilirken, Pro aboneliğinde sadece 50 kredi veriliyor, bu da aradaki farkı gösteriyor.

Wen AI'ya istediğin finansal soruları sorabilirsin. Örneğin, "Dünya genelinde öne çıkmasını düşündüğün sektörler neler?" diye sorduğumda, yapay zeka bana analizler yaparak AI ve veri merkezleri, robotik ve otomasyon, lityum ve batarya teknolojilerini önermişti. Tabii ki bunlar son yılların revaçta olan sektörleri ama yapay zekanın bu verileri nasıl işlediğini ve sana nasıl sunduğunu görmek gerçekten etkileyici.

Bir diğer örnek: "Gelişmekte olan ülkeler arasında yatırım yapılacak en iyi borsalar hangileri?" diye sorduğumda Brezilya, Hong Kong gibi yerleri ve bazı Türkiye hisselerini önermişti. Ya da diyelim bir şirketin bilançosunu okudun ama emin olamadın, "Türk Hava Yolları'nın bilançosu hakkında ne düşünüyorsun?" diye sorduğunda sana detaylı bir açıklama sunuyor. Adeta bir öğretmen gibi düşünebilirsin. Aylık 300 liraya böyle bir öğretmen edindiğini düşünürsen, bence bu bilgiye ulaşmak için hiçbir şey değil. Wen AI gerçekten finansal analiz süreçlerini bambaşka bir seviyeye taşıyor.

---

Sık Sorulan Sorular

1. Enflasyonu yenen portföy neden BIST 100'den daha iyi performans gösteriyor?

Bu portföy, BIST 100 endeksindeki ağırlıklı sektörlerden (özellikle bankacılıktan) bağımsız olarak, belirli kriterlere göre aktif olarak seçilen hisselerden oluşur. Her ay güncellenmesi ve temel/teknik verilere dayalı seçimler yapılması sayesinde, değişen piyasa koşullarına daha hızlı adapte olabilir ve daha yüksek getiri potansiyeli sunar.

2. Model portföylerdeki hisse değişimlerinin sebepleri nelerdir?

Hisseler, şirketin finansal sağlığı (kârlılık, gelir büyümesi), iş büyümesi, sektörel momentum, adil değer analizi ve piyasa koşulları gibi birçok kritere göre değerlendirilir. Eğer bir hisse bu kriterlerde zayıflama gösterirse veya daha güçlü alternatifler belirlenirse, portföyden çıkarılır. Amaç, her zaman en güçlü ve en potansiyelli hisseleri portföyde tutmaktır.

3. Ünlü yatırımcıların portföylerini kopyalamak ne kadar mantıklı?

Ünlü yatırımcıların portföylerini kopyalamak, onların yatırım felsefesini ve stratejilerini anlamak için harika bir yoldur. Ancak, onların risk iştahı, yatırım ufukları ve sermaye büyüklükleri seninle aynı olmayabilir. Bu yüzden, kopyalamadan önce kendi araştırmanı yapmalı ve risk analizi yeteneğini geliştirmelisin. Bu, onların ayak izlerini takip ederken kendi yolunu bulmana yardımcı olur.

4. Wen AI finansal danışmanlık hizmeti sunuyor mu?

Wen AI, finans tabanlı bir yapay zeka aracıdır ve sana finansal veriler, analizler ve sektör eğilimleri hakkında bilgi sağlar. Ancak, bu bir finansal danışmanlık hizmeti değildir. Yatırım kararlarını kendin vermen için sana veri ve analiz desteği sunar; kişiselleştirilmiş yatırım tavsiyesi vermez. Her zaman kendi araştırmanı yapmalı ve gerektiğinde profesyonel bir danışmana başvurmalısın.

---

Özet

Borsada sadece yükselen değil, enflasyonu da yenen bir portföy kurmak artık hayal değil. InvestingPro gibi platformlar, model portföyler, detaylı hisse analizleri, ünlü yatırımcıların stratejileri ve yapay zeka destekli analizler sayesinde sana bu yolda rehberlik ediyor. Kendi finansal okuryazarlığını geliştirerek, bilinçli kararlar alarak ve aktif yönetimi öğrenerek, paranı daha verimli bir şekilde büyütebilirsin. Unutma, doğru soruyu sormak ve verilere dayanmak, başarılı bir yatırımcının en büyük sırrıdır.

Ne yapmalısın?

1. Reel Getiriye Odaklan: Yatırımlarının enflasyonu yenip yenmediğini kontrol et. Sadece nominal getirilere aldanma.

2. Araştırmanı Derinleştir: Bir hisse almadan önce "Bu şirket neden gitsin?" sorusunu sor ve sebepleri bulmaya çalış.

3. Model Portföyleri İncele: InvestingPro gibi platformlardaki "Enflasyonu Yenen Portföy" benzeri modellere göz at. Hangi hisseler neden ekleniyor veya çıkarılıyor, bu mantığı anlamaya çalış.

4. Ünlü Yatırımcıları Takip Et: Warren Buffett, Ray Dalio gibi üstatların portföylerini incele, onların yatırım felsefelerini öğren.

5. Yapay Zeka Desteğinden Yararlan: Wen AI gibi finans tabanlı yapay zekaları kullanarak sektör analizleri yap, bilançolar hakkında hızlıca bilgi al.

Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir; kişisel finans eğitimi amaçlıdır.